In het diepe duister van de wereldnacht...

 

Het is niet een heel bekend kerstlied dat begint met bovenstaande regel en dat we zingen op muziek van Gustav Holst, een Engelse componist, vooral bekend van de suite ‘The Planets’. Tijdens de kerstvieringen in de afgelopen weken klinkt dit lied verschillende keren. 'In het diepe duister van de wereldnacht, werd een Kind geboren dat Gods heil ons bracht’. Ik hoor het wel, maar bij mij blijven alleen die eerste zeven woorden hangen; op de een of andere manier wil de rest van het lied niet echt ‘landen’.

Het diepe duister van de wereldnacht…  tweeduizend jaar geleden? 2025? Duister dat we zo graag op afstand houden; natuurlijk komt het wel binnen via tv of app, maar het raakt maar beperkt. We kijken ernaar en staan weer op om koffie te zetten, boodschappen te doen of verder te gaan met waar we mee bezig waren.

Het diepe duister van de wereldnacht… en mijn gedachten dwalen af naar Yousef, die zo goed bezig was om zijn leven weer op de rit te krijgen, maar op de vlucht slaat nadat hij misbruikt is op zijn kamer in de plaatselijke dag- en nachtopvang. Helemaal terug bij af; bang, achterdochtig, hulp weigerend en letterlijk en figuurlijk de weg kwijt.

Het diepe duister van de wereldnacht… en ik word bepaald bij dat telefoontje van de week waarin collega Gilo vraagt of ik voor een paar nachten een hotel kan boeken voor een jonge vrouw met een kindje van nog geen zes maanden die al een paar dagen op straat loopt. Het is hem niet gelukt om onderdak te regelen.

Het diepe duister van de wereldnacht… en ik probeer me te bedenken hoe het kan dat voor de tweede keer deze week een dakloze jongere mijn pad kruist; als kind zijn ze beiden gevlucht uit Syrië, opgevangen in Ter Apel, daarna in een AZC in de buurt. Na een schorsing, omdat ze het niet handig hebben aangepakt, trekt ‘onze’ wereld zijn handen van hen af; zoek het maar uit, van het kastje naar de muur, nergens plaats!

Het diepe duister van de wereldnacht… en ik kijk om me heen als we - heel laagdrempelig - kerst vieren met een aantal daklozen die niet in de opvang terecht kunnen. Ahmed omdat hij ‘op de vlucht is’ voor zijn depot en op de telex staat; Jaap omdat hij voortdurend onder invloed is en Yousef die, onrustig als hij is, al drie keer heeft gevraagd of hij weg mag; een verwarde dame die in en uit loopt; een andere bezoeker die aanschuift, een schaaltje met stoofpeertjes naar binnen werkt en de deur weer uitloopt en Johan die ondertussen zit te genieten en hele verhalen zit te vertellen.

Het diepe duister van de wereldnacht… er lijkt geen einde aan te komen en het lijkt wel of mijn wereld in zo’n schril contrast staat met al die haastige mensen, die bakken met geld uitgeven aan eten, kleding en cadeautjes en ondertussen een briefje van tien in de kerstpot stoppen. Natuurlijk zijn we dankbaar voor en met dat tientje, maar toch...

Het diepe duister van de wereldnacht… wat kost het me soms moeite om verder te kijken dan dat diepe duister, om me er niet door te laten overvallen, ook al schijnt de zon buiten, ook al woon ik in een huis waar het warm is en heb ik liefdevolle mensen om mij heen. En ook al is het Kerstmis. 

Vanmorgen, op eerste kerstdag klinken de woorden opnieuw tijdens de kerstwijdingsdienst en dan voel ik het, weet ik het zeker: ‘niet de macht zal winnen... maar zachtmoedigheid’!

Ik hoop en bid dat, als je mensen ontmoet als Yousef, Jaap, Ahmed of hoe ze dan ook mogen heten, zachtmoedigheid in 2026 de boventoon mag voeren. Dan hebben we met elkaar daadwerkelijk de bedoeling van Kerstmis begrepen!

GEZEGENDE EN BETEKENISVOLLE KERSTDAGEN